Bij kippenslachter Plukon in Blokker zien NVWA-inspecteurs tientallen dieren met grote, open wonden en bloedende, ontwrichte vleugels. De kippen liggen onder een machine die de transportbakken afstapelt. Het apparaat wordt door Plukon aangeprezen als dierenwelzijnsverbetering. In werkelijkheid doen zich met de regelmaat van de klok ongelukken voor. Een woordvoerder van de NVWA ontkende in de media dat kippen ernstig lijden bij Beter Leven slachter Plukon. Uit inspectiedocumenten die onderzoeksgroep Ongehoord nu in handen heeft, blijkt het tegendeel.

NVWA-rapporten tonen structureel dierenleed

De problemen begonnen in 2022 toen de Plukon vestiging in Blokker het "ATLAS systeem" invoerde voor transport en aanvoer van kippen. Omdat in dit moderne systeem een groter type bakken gebruikt wordt, kunnen per vrachtwagen meer dieren geladen worden, waardoor bespaard wordt op transportkosten. ^[1] Naar de buitenwereld presenteerde Plukon het ATLAS systeem als een manier om dierenwelzijn te verbeteren. ^[2]

Uit NVWA-rapporten blijkt nu dat het systeem ernstige tekortkomingen heeft. Bij aankomst in het slachthuis, zitten de kippen in hoge stapels bakken op de vrachtwagen. Een heftruck tilt de stapel van de vrachtwagen en zet ze op de rolband richting "ontstapelaar". Dit is een machine die de bakken naast elkaar plaatst. In tientallen rapporten van de NVWA zijn ernstige ongelukken beschreven bij het ontstapelen.

In de media ontkende de NVWA het ernstige dierenleed dat zich afspeelt in de slachterij. Een woordvoerder verklaarde in het Noordhollands Dagblad dat er slechts "kleine overtredingen" werden vastgesteld, zoals "een medewerker die zijn handen niet goed wast na toiletbezoek", of een "verkeerd afgestelde temperatuur van ontsmettingswater". ^[3] Deze beweringen passen in het mediabeleid van de NVWA. Om de reputatie en de economische belangen van de dierindustrie te beschermen, worden consumenten misleid met halve waarheden. Ernstige overtredingen en dierenleed worden verzwegen.

Bloedende, ontwrichte en gebroken vleugels

De inspectiedocumenten tonen dat tientallen kippen verwondingen oplopen of sterven bij het ontstapelen van transportbakken. De kippen zitten in transportbakken zonder deksel, de bakken worden afgesloten door ze op elkaar te stapelen. Tijdens het afstapelen kunnen de kippen dus ontsnappen.

Foto's van de NVWA tonen kuikens met bloedende, ontwrichte en gebroken vleugels. Regelmatig zitten dieren beklemd tussen de bakken voordat ze naar beneden vallen. Een inspecteur beschrijft hoe een kip met een vleugel blijft vasthangen aan de bak er boven. Het dier flappert hevig met de vleugels en valt tenslotte naar beneden, waarbij de vleugel ontveld raakt.

Ernstige verwondingen

Meerdere kuikens worden onder de ontstapelaar gevonden met grote open wonden aan het hoofd en de nek, hun huid is afgescheurd. Een inspecteur beschrijft dat tijdens het proces van het ontstapelen, de kuikens met hun kop bekneld kunnen raken. "Kuikens die hun kop uit de container steken lopen een grotere kans op onthoofding, beknelling en ernstige verwonding".

Doodvallen

Op videobeelden van de NVWA is te zien hoe een kuiken stuiptrekkend op de grond belandt. Nadat het dier minutenlang heftig flappert met de vleugels, valt het neer op de rug en sterft. Een andere kip werd onder de ontstapelaar dood aangetroffen. Het dier had een grote bloeding onder de linkervleugel, het vleugelbot was afgebroken en stak naar buiten. Over een andere kip noteert de NVWA niet alleen een ernstige wond aan de nek, maar hingen zelfs de darmen uit het lichaam.

Kippen van natuurlijke rassen kunnen gemakkelijk een paar meter naar beneden fladderen, bijvoorbeeld vanuit een boom waar ze in slapen. De industriekippen die bij Plukon geslacht worden zijn echter doorgefokt op een sterke groei van hun borstvlees. Het gevolg is dat deze 'vleeskippen' niet kunnen fladderen en veel risico lopen op verwondingen bij een val.

Stress, honger, dorst

Sommige kuikens lopen geen noemenswaardige verwondingen op bij de valpartij. Toch spreekt de NVWA ook hier van ernstig dierenleed. Onder de ontstapelaar bevinden de gevallen kuikens zich in een vreemde omgeving, zonder drinkwater, voer of strooisel. Een inspecteur schrijft: "Het is duidelijk dat deze situatie het dier veel spanning heeft bezorgd en daardoor ook lijden. Vervolgens moest de kip ook nog gevangen [...] worden."

Boetes maken geen indruk

Hoewel de NVWA boetes uitdeelde voor de genoteerde misstanden, doet Plukon niets om het dierenleed te voorkomen. Sinds de installatie van de nieuwe ontstapelaar eind 2022, blijven de dierenwelzijnsproblemen zich opstapelen. In ieder geval tot in 2024 zien we kuikens gewond raken en sterven bij de machine. Kennelijk is dierenleed geen reden om in actie te komen, niet geheel verwonderlijk voor een slachter. Ook de financiële prikkel lijkt geen indruk te maken. De NVWA deelde boetes uit tussen de 5000 en 10.000 euro. Op een omzet van 4 miljard euro van de Plukon Food Group zijn dat soort boetes wisselgeld.

Beter Leven

Wie dacht dat Beter Leven dieren een voorkeursbehandeling krijgen in de vleesindustrie komt bedrogen uit. Uit de NVWA-rapporten blijkt dat ook Beter Leven kuikens niet gespaard blijven van ernstige dierenwelzijnsschendingen.

Een inspecteur beschrijft hoe containers met kuikens na aankomst nog urenlang op de vrachtwagens blijven staan wegens storingen aan de slachtlijn. De dieren zijn afkomstig van de Beter Leven kippenstal van Jukema in Blije. Ze zaten meer dan 12 uur zonder drinkwater en voer, in containers die "zeer ernstig bevuild waren met mest". De inspecteur vermeldt in het rapport dat dergelijke storingen met oplopende wachttijden structureel voorkomen bij Plukon Blokker.

In een transport afkomstig van Beter Leven boerderij Hoekstra (Arum) telde de inspecteur maar liefst 171 kuikens die onderweg gestorven waren. Uit navraag bij de pluimveehouder bleken tijdens het vangen in de stal ook al ca. 400 Beter Leven kuikens omgekomen te zijn: "De kippen werden tijdens het vangen opgejaagd, schrikken dan en vliegen met z'n allen naar 'n hoek waar ze op een hoop terecht komen en elkaar verstikten."

In een ander transport, uitgevoerd door een chauffeur van Plukon en afkomstig van Beter Leven bedrijf Reemst (Holwierde), werden 285 dode kuikens geteld. De afstand naar de slachterij bedroeg slechts 193 km (ca. 3 uur rijden), maar de chauffeur deed er 7 uur over omdat hij onderweg 2 lange tussenstops hield (1x 47 minuten en 1x 2 uur en 2 minuten). Wanneer de wagen stilstaat, is er geen ventilatie en stikken kuikens door warmte en zuurstofgebrek. De inspecteur vermeldt in het rapport dat het niet de eerste keer is dat grote aantallen kuikens onderweg sterven door gebrek aan ventilatie. Foto's tonen stapels dode Beter Leven kippen die in de slachterij uit de transportbakken zijn gehaald.

Kippen niet geholpen met keurmerken

Het is niet de eerste keer dat onderzoeksgroep Ongehoord misstanden onder het keurmerk aantoont. Bij leghennenslachter Van der Meer in Dronryp filmden we in 2019 ernstige mishandelingen en onverdoofde slacht. In 2021 onthulden we dat Van der Meer nog steeds hennen elektrocuteerde in het door de Dierenbescherming verboden waterbad. Pas nadat we in 2025 bekend maakten dat hoofden van levende kippen afgerukt werden bij Van der Meer, raakte de slachterij het Beter Leven keurmerk kwijt. ^[5]

Ook in de fokkerijen biedt het keurmerk kippen geen bescherming. In 2024 filmden we bij Coolen in Helden gewonde, zieke en dode kuikens in een potdichte stal, terwijl de Dierenbescherming consumenten voorhoudt dat Beter Leven kippen naar buiten kunnen in een overdekte uitloop. We ontdekten dat Coolen geen uitzondering was: 4 op 5 Beter Leven vleeskuikenhouders kreeg van de Dierenbescherming uitstel om de uitloop te bouwen. Het kippenvlees werd wel al verkocht aan de meerprijs van het keurmerk. ^[6] In 2021 filmden we kreupele kuikens bij Oranjehoen, een Beter Leven bedrijf dat van de Dierenbescherming een dierenwelzijnsprijs kreeg. ^{[7] [8]} In 2017 filmden we ernstig dierenleed bij Beter Leven leghennen, o.m. in een stal van Rondeel, met 3 Beter Leven sterren van de Dierenbescherming. ^[9]

Dierenleed niet te voorkomen

De inspectiedocumenten van Plukon Blokker laten zien dat vleesproductie gepaard gaat met ernstig dierenleed. Waar dierenleed een steeds belangrijker thema in de maatschappij is geworden, probeert de vleesindustrie uit alle macht het geweten te sussen. Over nieuwe stal-, transport- en slachtsystemen wordt bijna altijd beweerd dat ze het dierenwelzijn ten goede zullen komen. In de praktijk blijkt dat nergens uit. Het Beter Leven keurmerk stimuleert weliswaar de verkoopcijfers van dierlijke producten, het welzijn van dieren is niet of nauwelijks verbeterd. ^[10] Dat ook de NVWA dierenleed niet zal uitbannen is al jaren bekend. De organisatie doet er alles aan om de misstanden in de slachterijen te verdoezelen. Niet alleen weigert de NVWA documenten vrij te geven van haar inspecties, haar woordvoerders liegen zelfs glashard over de inhoud van die documenten. ^{[11] [12]} Onderzoeksgroep Ongehoord probeert met deze publicatie eerlijke informatie te geven aan consumenten, omdat alleen op basis van kloppende feiten een goede discussie gevoerd kan worden over dierenleed.